Σάββατο, 14 Μαρτίου 2020

Εποχή για ενδοσκόπηση ~ Época para introspección ~ Epoch for introspection



Χθες το πρωί έλαβα ένα μήνυμα, από την αδερφική φίλη τη Φωτεινή που ζει στην Ιταλία με την αγαπημένη οικογένειά της, στο οποίο μου έγραφε: 
Γεια σου Δημήτρη μου. Τι κάνεις; Ελπίζω να σε βρίσκω καλά. Εμείς εδώ προς το παρόν όλοι καλά. Ήθελα όμως να σε παρακαλέσω να μην υποτιμήσεις την κατάσταση κορονωϊού. Απέφυγε τις συναντήσεις και κάτσε όσο πιο πολύ στο σπίτι. Κράτα αποστάσεις από όλους και πλένε συχνά τα χέρια σου. Το ίδιο να πεις και στη μητέρα σου. Πάνω από όλους πρέπει να προστατεύσετε τους ηλικιωμένους. Δεν υπάρχει άλλος τρόπος παρά η απομόνωση. Εμείς είμαστε πλέον σε ολική απομόνωση. Τις προηγούμενες μέρες νομίζαμε ότι όλο αυτό είναι ένα κακόγουστο αστείο. Κάναμε λάθος. Διαδώστε και πιέστε την κυβέρνηση να τα κλείσει όλα. Το ελληνικό σύστημα υγείας δεν είναι σε θέση να ανταπεξέρθει σε ένα τέτοιο πλήγμα. Εμείς είμαστε ένα βήμα πριν από την κατάρρευση. Σε παρακαλώ πολύ να προσέχεις.”
Από το μήνυμα της Φωτεινής, φαίνεται πλέον καθαρά, ότι η κατάσταση στην πολύπαθη Ιταλία έχει ήδη ξεφύγει. Καθώς, μόνο πόνο και θλίψη προκαλούν τα πάρα πολλά θύματα που έχει δημιουργήσει η εξάπλωση του ιού στη γειτονική χώρα αλλά και σ' ολόκληρο τον πλανήτη. 

Φαίνεται επίσης, ότι ακόμα και τα λεγόμενα ισχυρά κράτη με δυνατές οικονομίες κ.α. δυσχεραίνονται πάρα πολύ στο να μπορέσουν να αντιμετωπίσουν το φαινόμενο που διατρέχει όλη τη γη, με εξαίρεση τις περιοχές που οι θερμοκρασίες περιβάλλοντος είναι ήδη ψηλές πάνω από 28 oC κι έχουν χαρακτηριστεί ως “υπανάπτυκτες” από τη Δύση. Πρόκειται δηλαδή, για μια παγκόσμια σχεδόν κατάσταση έκτακτης ανάγκης που ζούμε, για την οποία δε γνωρίζουμε ακριβώς, αν και πότε θα τελειώσει, τι πληγές θα αφήσει στον κοινωνικό ιστό και ποιες θα είναι οι συνέπειες αυτής της καταστροφής. Είναι προφανές ότι η όλη κατάσταση σε ένα πρώτο στάδιο, επηρεάζει άμεσα και δραματικά την ψυχολογία μας, όπως επίσης και την οικονομία (μάκρο- & μίκρο-). 
 
Στην παρούσα φάση αναδεικνύεται, ότι έννοιες όπως κοινωνικό κράτος, κοινωνική ευθύνη και αλληλεγγύη είναι αυτές που διαδραματίζουν τον καθοριστικό ρόλο, τόσο για τη αναχαίτιση του φαινομένου, όσο και για την επόμενη μέρα. Σε αντίθεση, με την τρομακτική υπερσυσώρευση πλασματικού κεφαλαίου που οδηγεί στην απίσχνωση των δημόσιων δομών υγείας, παιδείας και πραγματικής τοπικής παραγωγής. Υγεία, παιδεία και τροφή ως πολιτισμικά στοιχεία που αποδείχθηκαν στο βάθος των αιώνων, τα πλέον κρίσιμα κοινωνιολογικά συστατικά για την αρμονική επιβίωση του ανθρώπινου είδους με το πλανητικό οικοσύστημα.
Καλούμαστε να αντιμετωπίσουμε μια πανδημία που όμοιά της δεν έχουν ξαναζήσει οι γενιές μας, όπως επίσης και να σκεφτούμε όλο αυτό το χρονικό διάστημα της απομόνωσης, αν και πως θέλουμε να ανασυνταχτούμε όσοι/-ες τέλος πάντων από εμάς, συνεχίζουμε να αναπνέουμε, όταν η έξαρση του φαινομένου περάσει. Τι πραγματικά εννοούμε με τον όρο “οικονομική ανάπτυξη” και πως αυτές οι δύο λέξεις έχουν επηρεάσει σε τόσο μεγάλο βαθμό τις ζωές όλων μας σε επίπεδο παγκόσμιο. 
 
Τώρα είναι η ανάγκη να εμβαθύνουμε περισσότερο στο τι δεν έχουμε πράξει σωστά, ξεκινώντας την αυτοκριτική από τις ίδιες μας τις υπάρξεις [τον τρόπο που ζούμε και καταναλώνουμε], ώστε να καταλήξουμε ασκώντας κριτική στο γενικό πλαίσιο των “ισχυρών” που καθορίζουν με τον ιδιαίτερό τους τρόπο την εξέλιξη των ειδών πάνω στον πλανήτη. Αυτό χρειάζεται τώρα να το πράξουμε, πριν ξεκινήσουν πάλι οι ακατάσχετες φλυαρίες περί “αυτορρύθμισης της ελεύθερης αγοράς”, μπλα, μπλα, μπλα, κ.τ.λ.. 
 
Είναι καιρός πια να δούμε, ότι το χρηματοπιστωτικό σύστημα όπως έχει αναπτυχθεί μετά την πτώση του τείχους του Βερολίνου το '89 και τους γύρους της Ουρουγάης εκείνα τα χρόνια, έχει πάρει ένα δρόμο που προκαλεί ανεπανόρθωτες πληγές στον πλανήτη με πανδημίες, πολέμους, υπεράντληση φυσικών πόρων κι εν τέλει κλιματική καταστροφή.
Ας μείνουμε λίγο απομονωμένοι/-ες για να συλλογιστούμε τι δεν πάει καλά, να αναλογιστούμε τις ευθύνες μας έναντι όσων φεύγουν με βαίαιο τρόπο, καθημερινά παγκοσμίως από την επίδραση της σύγχρονηςανθρώπινης εξέλιξης
 
Είναι καιρός για ενδοσκόπηση.

Πέμπτη, 2 Ιανουαρίου 2020

Γη, ζωή, ελευθερία: ένας πλανήτης μία ευκαιρία ~ Tierra, vida, libertad: un planeta una oportunidad ~ Earth, life, liberty: one planet one opportunity


Ο τίτλος της σημερινής δημοσίευσης αποτελεί μία σύνθεση συνθημάτων που μου έκαναν εντύπωση στις Πορείες για το Κλίμα από μαθήτριες/-ές και νέες-ους, κατά τη διάρκεια του περασμένου έτους στην Αθήνα. Είναι ένα μήνυμα που έχει στείλει το έτος 2019 στο 2020.

El título de la publicación de hoy es una síntesis de eslóganes que me han impresionado en las marchas por el Clima de estudiantes y jóvenes durante el último año en Atenas. Es un mensaje que el año 2019 ha enviado a 2020.
 
The title of today's publication is a synthesis of slogans that have impressed me in Climate Marches by students and young people, during the last year in Athens. It is a message that the year 2019 has sent to 2020.



















Σάββατο, 7 Δεκεμβρίου 2019

6Δ2019 έντεκα χρόνια μετά – 6D2019 once años después – 6D2019 eleven years later

Λήψη φωτογραφιών από © Δημήτρη B. Γερονίκο στο κέντρο των Αθηνών και είναι αφιερωμένες στη μνήμη του Αλέξανδρου Γρηγορόπουλου.
Las fotografías son realizadas por © Dimitris V. Geronikos en el centro de Atenas y son dedicadas a la memoria de Alejandro Grigorópulos.
The photographs are taken by © Dimitris V. Geronikos in the center of Athens and they are dedicated to Alexandros Grigoropoulos' memory.













Παρασκευή, 8 Νοεμβρίου 2019

El Capricho [: Το Καπρίτσιο], ένας ιστορικός καλλιτεχνικός κήπος του 18ου αιώνα

 
Το Καπρίτσιο θα μπορούσε να είναι τίτλος ντοκυμαντέρ για την κατάσταση και τη διαχείριση που βιώνουν ορισμένα νεοελληνικά πάρκα. Στην πραγματικότητα όμως, το πάρκο “El Capricho” είναι ένας ιστορικός και καλλιτεχνικός κήπος της Μαδρίτης, που εκτείνεται σε έκταση 140 στρεμμάτων στη συνοικία Alameda de Osuna της περιοχής Barajas, βορειανατολικά του κέντρου της ισπανικής πρωτεύουσας. Δημιουργήθηκε από τη Δούκισσα της Οσούνα, μεταξύ 1787 και 1839, για να πραγματοποιήσει μια συγκεκριμένη επιθυμία της: έναν ιδιωτικό κήπο που αναδυκνείεται μέσα από θεματικούς χώρους, όπου οι δούκες μπορούσαν να ψυχαγωγηθούν και πραγματοποιήσουν τις φαντασιώσεις τους, του δέκατου όγδοου αιώνα.1

 
Ο κήπος περιέχει τρία διαφορετικά στυλ: το parterre ή γαλλικό κήπο, το αγγλικό τοπίο και το ιταλικό giardino. Στο προαστιακό αυτό ενδιαίτημα, καλλιτέχνες όπως ο συνθέτης Boccherini ή ο ζωγράφος Goya εργάστηκαν στους χώρους του, όπου για παράδειγμα ο Goya ζωγράφισε τους πίνακες El Columbio” και “La pradera de San Isidro”.
Είναι ένας κήπος που επισημαίνεται σε αγγλικές, γαλλικές, και ιταλικές αναφορές, ήδη από την εποχή που δημιουργήθηκε. Αναφορές που αντικατοπτρίζουν τις καλλιτεχνικές επιρροές των σχεδιαστών του, καθώς αποτελεί το μοναδικό κήπο ρομαντισμού που υπάρχει στη Μαδρίτη με σημαντικά πολιτιστικά χαρακτηριστικά και στοιχεία κηποτεχνίας όπως λαβύρινθοι από θάμνους, ρυάκια και λίμνες μέσα στα οποία ζουν κύκνοι, πάπιες και άλλα ζώα.


Το στοιχείο του λαβύρινθου στο πάρκο "El Capricho" είναι εμφανές και καταλαμβάνει πρωταγωνιστικό ρόλο. Λαβυρίνθια διαγράμματα μέσα σε κήπους, συναντούμε στους διαφορετικούς πολιτισμούς και θρησκείες από τους προϊστορικούς ακόμα χρόνους. Στην Αρχαιότητα αντιπροσωπεύει το σπίτι του Δαίδαλου και ταυτίζεται με τον μύθο του Θησέα και του Μινώταυρου. Από το δέκατο πέμπτο αιώνα ο λαβύρινθος εμφανίζεται ως διακοσμητικό μοτίβο στην κηποτεχνία, εξακολουθώντας να εμφανίζει ισχυρό συμβολικό χαρακτήρα. Για κάποιους στοχαστές ο Λαβύρινθος συμβολίζει το ασυνείδητο, το λάθος και την απόσταση από την πηγή της ζωής, ενώ για άλλους χρησίμευε για την υπεράσπιση της αρχικής πρόσβασης στην ιερότητα, την αθανασία και την απόλυτη πραγματικότητα.

 
Ο λαβύρινθος του "El Capricho" αναπαράγει τον αισθητικό, διακοσμητικό χαρακτήρα της στιγμής και ανταποκρίνεται στo ρομαντικό ρυθμό που είναι παρόν σε όλον τον κήπο. Επαναφυτεύθηκε το έτος 1987 με βάση τον αρχικό σχεδιασμό του 1870, και σχηματίστηκε με φυτά Δάφνης (Laurus nobilis L.), σκούρο πράσινο πολυετή θάμνο, κατάλληλο για το σχηματισμό υψηλών φραχτών. Η ελάχιστη διαδρομή προς το κέντρο είναι 370 μέτρα και η έξοδος από αυτόν 319 μ..


Την εποχή που δημιουργήθηκε ο κήπος, αναδύονταν στην Ευρώπη το πολιτιστικό ρεύμα του ρομαντισμού με σαφείς άλλωστε επιρροές στο κηποτεχνικό του μοτίβο. To επίθετο “ρομαντικός” - όπως και ο όρος “ρομαντισμός”, που γεννήθηκε στην Αγγλία - δήλωνε αρχικά ένα τοπίο ειδυλλιακό, γραφικό, που η θέα του συγκινούσε τον παρατηρητή. Πολύ σύντομα, μια ολόκληρη αισθητική “σχολή”στη Γερμανία αναφέρονταν με επιμονή σε ό,τι ονόμαζε “ρομαντικό”. Απορρίπτοντας την κλασσική αισθητική (συμπεριλαμβανομένης κι εκείνης που επικρατούσε στη Γαλλία), κήρυττε την επιστροφή στις ρίζες των ευρωπαϊκών εθνικών πολιτισμών, οι οποίοι θα επανεύρισκαν έτσι την αρχική καθαρότητά τους, εκείνη δηλαδή που είχαν κατά το Χριστιανικό Μεσαίωνα. Βαθμιαία, οι αντιπαραθέσεις πήραν συγκεκριμένη μορφή: τον αρχαϊκό, ειδωλολατρικό, νοτιοευρωπαϊκό κλασσικισμό εκτόπισε ο μεσαιωνικός, βορειοευρωπαϊκός ρομαντισμός.2


To πάρκο κρύβει ένα ακόμη μυστικό: τη διάσημη αποθήκη του στη θέση Jaca, ένα θύλακα του Εμφυλίου Πολέμου, μοναδικό στην Ευρώπη για την τρέχουσα κατάσταση διατήρησής του, που στέγασε το αρχηγείο του Δημοκρατικού Στρατού του Κέντρου. Το καταφύγιο - των 2.000 τετραγωνικών μέτρων βρίσκεται 15 μέτρα κάτω από τη γη και μπορεί να αντέξει έως και 100 κιλά βόμβες - χτίστηκε μέσα στο πάρκο γύρω στο 1937, εκμεταλλευόμενο τη μακρινή του ακόμα απόσταση από το μέτωπο του πολέμου, τις καλές επικοινωνίες του και τις δασικές εκτάσεις που ευνοούν ως κατάσταση το καμουφλάζ.3


Μετά από δεκαετίες εγκατάλειψης, το 1974 αγοράστηκε από το Δήμο Μαδρίτης και το 1985 ανακυρήχθηκε σε Αγαθό Πολιτιστικού Ενδιαφέροντος. Από το 2005 γιορτάζονται οι εποχές Άνοιξης, Καλοκαιριού και Φθινοπώρου, με συναυλίες, θέατρο και χορό. Ενώ από το Μάιο του 2016, επίσης είναι επισκέψιμος ο χώρος που αποτελούσε το κεντρικό γραφείο του Δημοκρατικού Στρατού στη Μαδρίτη, κατά τη διάρκεια του Εμφυλίου Πολέμου.

 
Με μια μόνο βόλτα στον ιστορικό κήπο, εύκολα γίνεται αντιληπτή η άρτια οργάνωση των υπηρεσιών διαχείρισής του, ενώ εντυπωσιάζει θετικά η πληθώρα ζωγράφων που δημιουργούν μέσα του. Επίσης, συναντούμε ιστορικές και περιβαλλοντολογικές ξεναγήσεις, εκπαιδευτικά σεμινάρια εικαστικών για παιδιά, νέους κι ενήλικες, κηποτέχνες που φροντίζουν τα φυτά, κοινωνικές εκδηλώσεις, και πολλούς επισκέπτες όλων των ηλικιών. Πρόκειται για ένα ζωντανό κύτταρο ιστορίας και αναψυχής άνω των διακοσίων ετών, με μεγάλη επισκεψιμότητα και αγάπη από τους Μαδριλένιους και όχι μόνον αυτούς.
Το πάρκο El Capricho είναι προσβάσιμο στα κύρια τμήματά του, από ανθρώπους με μειωμένη κινητικότητα.

 
Τον Οκτώβριο του 2017 και Δεκέμβριο του 2018 που επισκέφτηκα το προαναφερόμενο πάρκο, έμεινα με την εικόνα ότι ως οικοσύστημα αποτελεί ένα ωραίο παράδειγμα για το πως μία δημοτική αρχή μπορεί να διαχειρίζεται προς όφελος της κοινωνίας ένα αγαθό δημοσίου συμφέροντος. Η επικαιρότητα μιας τέτοιας διαχείρισης στις μέρες μας είναι πολύ σημαντική, καθώς είναι γεγονός ότι ο ρομαντισμός πλέον αφορά στο παρελθόν. Στους καιρούς μας, ενδυναμώνεται η πολιτική φιλοσοφία που αφορά στην υπαρξιακή σχέση του ανθρώπινου είδους με τη βιωσιμότητα του πλανήτη γη σε συνάρτηση με την τεχνολογική επανάσταση, το φαινόμενο του θερμοκηπίου και την κλιματική έκτακτη ανάγκη.


 
Ο τρόπος με τον οποίο ένα πάρκο μπορεί να διαδραματίσει σημαντικό ρόλο και να λειτουργήσει ως εφαλτήριο για τη βελτίωση του βιωτικού επιπέδου, ως χώρος ολοκλήρωσης των κοινωνικών σχέσεων κι επαφής με τη φύση, ως κοινωνικό εργαστήριο που προωθεί την εκπαίδευση και ψυχαγωγία των χρηστών του, με έμφαση σε τέχνη & πολιτισμό, αθλητισμό & προστασία του περιβάλλοντος, αυτοδιαχείριση γης & ελεύθερου χρόνου. 
Δημόσιοι χώροι ως κοινά αγαθά δηλαδή, όπου οι άνθρωποι μπορούν να εκπαιδεύονται καθημερινά, προκειμένου να αντιλαμβάνονται τη σημασία των πληγών που έχουμε ως είδος προκαλέσει στον πλανήτη.

 
Το “El Capricho” είναι ένα από αυτά τα ιστορικά πάρκα που λειτουργούν ως οικοσυστήματα μέσα στα οποία μπορεί να επικαιροποιείται ο ρόλος του ανθρώπου για να προστατεύσει το περιβάλλον και τους φυσικούς του πόρους, ανατρέποντας θεωρίες του παρελθόντος που λογάριαζαν τους προαναφερόμενους πόρους ως συντελεστή παραγωγής και μόνον αυτό.
Λειτουργεί ως απάντηση στην κρίσιμη ερώτηση: Τι θέλουμε; Nα επιβιώνουμε ρουφώντας με λαίμαργο τρόπο τους φυσικούς πόρους ή να ζούμε σε αειφόρο σχέση με τα οικοσυστήματα που μας φιλοξενούν;

 
Πηγές:
2. Εγκυκλοπαίδεια Πάπυρος Larousse Britannica, 2007: Ρομαντισμός, σελ. 76-81., τεύχος 45, Αθήνα.

Για να δείτε περισσότερες φωτογραφίες και να διαβάσετε το κείμενο σε άλλη γλώσσα, μπορείτε να ακολουθήσετε τους συνδέσμους:

Λήψη φωτογραφιών στο οικοσύστημα του ιστορικού καλλιτεχνικού κήπου El Capricho, στη Μαδρίτη.
Κείμενο – Φωτογραφίες: © Δημήτρης Β. Γερονίκος

El Capricho, un jardín histórico artístico del siglo XVIII


El Capricho podría ser el titulo de un documental sobre la situación y la administración que viven algunos parques griegos. En realidad, sin embargo, el parque El Capricho es un jardín histórico y artístico de Madrid, que se extiende sobre un área de 14 hectáreas en el barrio de Alameda de Osuna en la zona de Barajas, al noreste del centro de la capital española. Fue creado por la duquesa de Osuna, entre 1787 y 1839, para realizar un deseo particular: un jardín privado que recuerda a los lugares temáticos donde los duques podían entretener y realizar sus fantasías del siglo XVIII.1


 
El jardín ofrece tres estilos diferentes: el parterre o el jardín francés, el paisaje inglés y el “giardino” italiano. Εn este hábitat suburbano artistas como el compositor Boccherini o el pintor Goya han trabajado en sus espacios donde, por ejemplo, Goya pintó las pinturas "El Columbio" y "La pradera de San Isidro".
Es un jardín que se destaca en referencias en inglés, francés e italiano desde el momento en que fue creado. Informes que reflejan las influencias artísticas de sus diseñadores, ya que es el único jardín romántico de Madrid con importantes características culturales y de jardinería como laberintos de arbustos, arroyos y lagos donde viven cisnes, patos y otros animales.


El elemento del laberinto en El Capricho es prominente y juega un papel principal. Encontramos esquemas laberínticos en diversas culturas y religiones desde épocas prehistóricas. En la Antigüedad representa la casa de Dédalo y se identifica con el mito de Teseo y el Minotauro. A partir del siglo XV aparece como motivo ornamental en jardinería, aunque aún con un fuerte carácter simbólico. Para algunos pensadores el Laberinto simboliza el inconsciente, el error y el alejamiento de la fuente de la vida, mientras que para otros servía para defender el acceso inicial a la sacralidad, la inmortalidad y la realidad absoluta.

   
El laberinto de “Εl Capricho” reproduce el carácter estético, ornamental del momento y responde al ritmo romántico que está presente en todo el jardín. Se volvió a plantar en el año 1987 siendo fieles al diseño original de 1870, se ha creado con laurel (Laurus nobilis L.), arbusto perenne de color verde oscuro, idóneo para la formación de setos altos. El recorrido mínimo hasta el centro es de 370 metros y de 319 m. para salir de él.

 
En la época en que se creó el jardín, el flujo cultural del romanticismo surgió en Europa, con claras influencias en el motivo de la jardinería. El adjetivo "romántico", como la palabra "romanticismo", nacido en Inglaterra, originalmente declaró un paisaje idílico y pintoresco, cuya vista tocó al observador. Pronto, toda una "escuela" estética en Alemania hacia referencia constante al estilo "romántico". Rechazando la estética clásica (incluida la que prevalece en Francia), predicando un retorno a las raíces de las culturas nacionales europeas, que reinventaría así su pureza original, es decir, que tenían en la Edad Media cristiana. Poco a poco, las controversias tomaron una forma específica: lo arcaico, idólatra y el clasicismo del sur de Europa fueron desplazados por el romanticismo medieval del norte de Europa.2


El parque esconde un secreto más: su famoso búnker de la Posición Jaca, un enclave de la Guerra Civil único en Europa por su estado actual de conservación que alojó el Cuartel General del Ejército Republicano del Centro. El refugio - de 2.000 metros cuadrados, situado a 15 metros bajo tierra y capaz de resistir bombas de hasta 100 kilos - fue construido en el parque alrededor de 1937, aprovechando su situación lejana al frente de guerra, sus buenas comunicaciones y el arbolado propicio para el camuflaje.3



Tras décadas de abandono, en 1974 fue comprado por el Ayuntamiento de Madrid y en 1985 fue declarado Bien de Interés Cultural. Desde 2005, se han celebrado las temporadas de primavera, verano y otoño, con conciertos, teatro y danza. A partir de mayo de 2016, también se puede visitar el sitio que fue la oficina central del Ejército Demócrata en Madrid durante la Guerra Civil.


Con solo un paseo por el jardín, es fácil ver la buena organización y gestión de sus servicios, mientras que impresiona positivamenete la gran cantidad de pintores. También hay visitas guiadas históricas y medioambientales, seminarios de arte para niños, jóvenes y mayores, jardineros que cuidan las plantas, eventos sociales y muchos visitantes de todas las edades. Es una célula viva de la historia y la recreación, con vida más de dos siglos, muchas visitas y orgullo de los madrileños y no solo de ellos.
El parque “El Capricho” es accesible a personas con movilidad reducida en las partes principales del mismo.


En octubre de 2017 y diciembre de 2018, cuando visité el parque de El Capricho, me quedé con la imagen que como ecosistema es un buen ejemplo de cómo una autoridad municipal puede gestionar un bien de interés público en beneficio de la sociedad. La puntualidad de tal gestión hoy en día es muy importante, ya que es cierto que el romanticismo es tiempo pasado. En los nuestros tiempos, se está fortaleciendo la filosofia política sobre la relación existencial de la especie humana con la viabilidad del planeta tierra en relación con la revolución tecnológica, el calentamiento global y la emergencia climática.


La forma que un parque puede jugar un papel importante y actuar como un trampolín para mejorar los estándares de vida, como un lugar para integrar las relaciones sociales y el contacto con la naturaleza, como un laboratorio social que promueve la educación y el entretenimiento de sus usuarios, con énfasis en arte y cultura, deporte y protección del medio ambiente, auto-gestión de la tierra y el ocio. Espacios públicos como bienes comunes, donde las personas pueden ser entrenadas diariamente para percibir el significado de las heridas que causamos como especie en el planeta.

 
El Capricho es uno de estos parques históricos que funcionan como ecosistemas en los cuales los roles humanos pueden actualizarse para proteger el medio ambiente y los recursos naturales, mediante el derrocamiento de teorías del pasado que explican los recursos mencionados anteriormente como un factor de producción y solo esto.
Funciona como respuesta a la pregunta crítica. ¿Que queremos? ¿sobrevivir mediante la recolección de recursos naturales o vivir en una relación sostenible con los ecosistemas que nos albergan?

 
Fuentes:
2. Εγκυκλοπαίδεια Πάπυρος Larousse Britannica, 2007: Ρομαντισμός, σελ. 76-81., τεύχος 45, Αθήνα.

Para ver más fotografías y leer el texto en otro idioma, usted puede seguir los enlaces:

Quiero dar las gracias a Nani Chaparro para las observaciones y correcciones que ha hecho en la traducción española del texto.

Las fotografías han sido realizadas en el ecositema del Jardín histórico artístico El Capricho, en Madrid.
Fotografías y texto: © Dimitris V. Geronikos